ust
ust_sol
Tarih

Dünya Tarihi, Eski Türk Tarihi, İslam Tarihi, Osmanlı Tarihi, Çağdaş Tarihi

Medeniyet

Kültür-Sanat, Tarih Bilim, Tarih-Din, Tarih-Muftak, Tarih-Giyim, Tarih Mimari, Yaşam

Belge-Vesika

Tarihi Arşiv belgeleri, Mecmua nüshaları, Taştan vesikalar, Kitabe ve Yazıtlar

Harita

Tarih coğrafi haritalar, Tarih Atlaslar, Tarih planlar, Tarih Arşiv, Tarih haritalar

Video

Tarih Belgeseli, Tarih Film, Söyleşi, Röportaj, Tarih Marş, Mehter ve Musiki

Yeniçeri Ocağının Kaldırılması – Vaka’-i Hayriyye

Vaka’i Hayriyye  (واقع ٴ خيرية ) ( Hayırlı Olay)

3.selim
Sultan Selim III
Sultan_Mahmud_2jpg

II. Sultan Mahmud'un fes ve Batı kılığını kabul ettinkten sonra yapılmış portesi

Sultan II. Mahmud han başta saYeniçeriler olsancmak üzere Kapıkulu ocakları’nı kaldırmak için tam 17 yıl bekledi. Yunan İsyanıyla bile başa çıkamayan bir ordunun, her an yeniden yeniye patlaması muhtemel bir Rus savaşında ne yapabileceği, artık yalnız padişahı değil, bütün devlet adamlarını hatta Yeniçeri generallerini düşündürür durumdaydı.

Bir zamanlar Allah’ın emrinden hemen sonra geldiğine inanılan padişah iradesi ile bu işi çözmek mümkün değildi. Yeniçeri ocağı böyle bir iradeyi tanımayacağını, birçok defalar, devletin en ağır zararları pahasına göstermişti. İşe gene III. Selim gibi modern bir ordunun çekirdeğini hazırlamakla girişmek gerekiyordu. III. Selim, tahttan indirildikten sonra, o zaman veliaht- şehzade olan ve oğlu gibi sevip yetiştirdiği Sultan Mahmud’a devletin geleceğini bu noktada düğümleneceğini anlatmıştı.

Yeniceriyenceri_eskizYeniceri_tasvir
Yeniçeri

III. Selim’in bütün hatalarından ders aldığı için, II..Mahmud, kilit noktalarına hatta Yeniçeri generalliğine yeni bir ordu kurulması gerektiğine içten inanmış kimseleri getirdi.Bu iş burada söylendiği kadar kolay ve çabuk olmadı. Her an tetikte bekleyen ve kendi durumlarını padişah derecesinde bilen Yeniçerileri ürkütmemek için çok dolambaçlı yolları dolaşmak icap etti. Nihayet 25 mayıs 1825’te “Eşkinci Ocağı” diye modern bir asker ocağının kurulacağı bildirildi. Bu ocağa Yeniçerilerde gönüllü girebileceklerdi. Bu tedbirle Yeniçerileri ürkütmemek amaçlanmıştı. Buna rağmen Yeniçeriler 14 haziran akşamı ayaklandılar. Yeniçeriler elinde parçalanarak ölmekten zor kurtulan son Yeniçeri ağası Celaleddin Ağa, durumu Sultan II. Mahmud Han’a bildirdi.

Topcular
Topçular

Türkiye tarihinin sayılı günlerinden olan 15 haziran 1826 sabahı Yeniçeriler kazanlarını et meydanı’na çıkararak “istemezük” şeklindeki uğursuz naralarını atmaya gösteriler yapmaya başladılar. Sadrazam Benderli Selim Paşa, Ağa Hüseyin ve İzzet Paşalara boğaz’ın iki yakasından askerleriyle şehre inmeleri için emir verdi. Şeyhülislam Tahir Efendi, yanına kazaskerler, belli başlı ulemayı yüksek medrese öğrencilerinden 3.500’ünü alıp Sultanahmed Meydanında Sancak-ı Şerif altına geldi. Halka ateşli nutuklar söylemeye devletin ya bugün batacağını, ya çıkacağını anlatmaya başladı. Ulama’yı elde etmedikleri takdirde hiçbir ihtilalde başarı gösteremeyen Yeniçeriler, bu defa kesin şekilde başarısızlığa uğrayacaklardı.

Bütün İstanbullular Yeniçerilere diş biliyorlardı. Bu ocağın şehirde yapmadığı edepsizlik kalmamıştı. En iyi Yeniçeriler, esnaflık yapıp halkı soyuyorlardı. Osmanlı tarihine görülmemiş bir şey olarak, kadınlar bile sokağa dökülüp Yeniçerilere karşı gösterilere katıldı. Tophaneden ağır top bataryalar çıkarıldı; Yeniçeri kışlalarının bulunduğu Aksaraya ve et meydanına sevk edildi. Topçu Yüzbaşı Kara-cehennem İbrahim Ağa, kışlaları bombardıman etmeye başladı. Şimdiye kadar hiçbir Yeniçeri ayaklanmasında, âsilere top ateşi açılmamıştı. Darendeli İzzet Ağa ve Ağa Hüseyin Paşalar, arkalarında edinebildikleri silahlarla kendilerini takıp eden tahmini imkânsız sayıda bir halk kalabalığı ile kışla kapılarına dayandılar.

Yeniceri_sancagıYeniceri_sancagi
Yeniçeri Sancağı

Kapılar yıkıldı. Karacehennem İbrahim Ağa, topuğundan vurulmasına rağmen aldırmayarak kışladan içeri girdi. O zamana kadar Yeniçerilerin müsaadesi olmaksızın kışlalarına girmekhiçbir faninin haddi değildi. Tophane imamı hacı Hafız Ahmed Efendi, askerin başında Yeniçerilere karşı ilerliyordu.

Akşama doğru artık yeryüzünde Yeniçeri diye bir şey kalmamıştı. 6.000 Yeniçeri öldürülmüştü. Ertesi günden başlayarak şuraya buraya sinen 20.000’den fazla Yeniçeri veya o iddiada bulunan kabadayı tevkif edilerek uzak yerlere sürüldü.Yeniçerilerin mensup oldukları Bektaşi dergâhları kapatıldı. Karşı koyanlar yok edildi. Yeniçeri ocağının ortadan kaldırılması Avrupa’da derin yankılar yaptı.  Gazeteler bu haberi manşette verdiler. İstanbul da ki elçiler II. Sultan Mahmud’a hükümdarları namına tebrikler sundular.

yeniceri_agasi,jpg
Yeniceri Ağası

Böylece 465 yıllık ocak tarihe karıştı. Yerine ”Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye” adıyla modern Türk ordusu kurulmaya başlandı. Ağa Hüseyin Paşa bu yeni ordunun kurulmasıyla görevlendirildi.

Kapıkulu ocaklarının kaldırılması ile Avrupa da kendisine “Büyük” unvanı kazandıracak şahsiyetini II. Sultan Mahmud ortaya koymuştur.Vak’a-i Hayriye (hayırlı olay) diye anılan Yeniçeri ve diğer kapıkulu ocakları’nın ortadan kaldırılması Türkiye tarihinin ve modern Türkiye’nin gerçek başlangıcı oldu. 1839 Tanzimatı hattâ Cumhuriyet, Vak’a-i Hayriyye’nin bir sonucu şeklinde açıklana bilir.

Yeniceri_zırhı
Yeniçeri Zırhı

Türkiye’de batı medeniyetine dönüş Vak’a-i Hayriyye ile başlar. Doğu medeniyetinde zirvelere çıkan Türkler batı medeniyetinde neler yapabileceklerini Vak’a-i Hayriyye’den bu yana geçen bir buçuk asırdan beri tecrübe etmektedirler. Tarihin oluşumu henüz tamamlanmadığı için Türklerin batı medeniyetinde ulaştıkları noktaları birkaç kuşak sonraki nesiller kaydedecektir .

Talimatname
Asakir-i Mansure-i Muhammediye İçin Hazırlanmış bir  talimatname
asakirii_mansure
Asakir-i Mansure-i Muhammediye Neferi

20 Yorum »

  • jandarma06 diyor ki:

    Yeniçeri Zırhı olarak gösterdiginiz zırh Bir Osmanlı süvari zırhıdır bu zırh giyen askerler genellikle atlı yada padişah koruması yaya olarak gözükür…Yeniçeriler Yün Kaftan ve Keçe şapka giyerler herhangi demir çelik koruyucu pek bişey giymezler rahat hareket etmek için tercih edilmiş bir giysidir avrupanın şovalyeleri kılıcını kaldırana kadar yeniçeri o şovalyeyi kebab yapıo anlıyacagınız :)

  • ahmet diyor ki:

    yeni çeri üç kıta toprak kattı osmanlıya yeni çeriyi bozan askerlikten anlamayan dışarıdan alınan kişiler ve yeni çerilerin disiplinsiz yetiştirilmeleri.oysa padişaha devlete millete bağlılık küçük yaşta yetiştirilirken iyice benimsetilseydi yeniçerililere modern osmanlı piyadesi olarak devam eder osmanlı hala yaşardı.yeni çeri ocağını kaldırmak osmanlıyı yıkmakla eşdeğerdir.nedeni şu ingiliz askerleri istanbula girdiğinde karşılık vermeyen asakiri mansureyi muhammediye ordusununun yerine yeni çeri olsaydı padişahın emrini dinlemez vatan için ingilizlerle çarpışırdı .bektaşilik gerçek vatan severliktir ve tasavvuf ilahi aşk demektir.

  • Sefer Sirri Dede diyor ki:

    Yenicerilik ne zaman kaldirildi, Bektasilik ne zaman yasaklandi, devlet o zaman parcalanmaya basladi, topraklar birbir elden cikti. Bu kahramanlara ve bagli olduklari Horasan Erenlerinin yolu Bektasilik'e iftiralar atildi. Bu ocagi kapatirsiniz ama iftira edemezsiniz. Yerine gelen orduda Horasan Erenleri ruhu yoktu, düsmana kursun bile atamadilar. Posbiyikli cengaver Yenicerilerin kahramanliklarinin ki 3 kitada Osmanli Egemenligi saglamistir- ruhuna El-Fatiha okuttular. Bunu gören Sultan Abdülmecit Han Hazretleri tahta gecince Bektasilik (Horasan Erenleri Ekolü) tarikatini yeniden serbest birakti, dergahlarini teslim etti, kendi de bu tarikata girdi. Ama Yenicerilik yeniden kurulmadi, artik cok gecti, devlet bu Vaka i Serriye'nin cezasini ufalarak, kücülerek ve hastalanarak cekecekti. 1520 li yillardan sonra baslayan ve kendisini kuran unsurlardan Horasan Erenlerine sirt ceviren Osmanli en nihayetinde 2. Mahmud ile beraber yolarini tamamen bu kitleyle ayiracak, bunlara iftiralar uyduracak ve Ehli-Beyt''ten Emevilige adim adim yürüyerek Tasavvuf ve bilime deger veren anlayistan koparak, Sufyanilige kucak acacakti..

  • elif diyor ki:

    yazmış olduğunuz metnin kaynaklarını vermeniz mümkün mü acaba?

  • jandarma06 diyor ki:

    Yeniçeriler Yıldırım Beyazid tarafından kurulmuştur.İsmini Hacı Bektaş -i veliden almıştır.Yeniçeriler Rümeli Topraklarındaki Müslüman türk çocuklarından ve avrupada osmanlıya baglı devletlerin köylerindeki çocukları ailelerine belli maaş baglıyarak yeniçeri ocagına götürülür ve burda egitim verilir kalıplı olmaları için bulgur pilav ve hamur türü yemekler verilir yakışıklı asaletli bir duruşları vardır.ve Kanuni sultan süleyman han zamanında bu askerler avrupanın ve dünyanın en güçlü askerleri olmuştur ellerindeki saglam tüfekler ve uzun yatağan kılıçları onları ayrı bir donanım verir topçu olarakda iş görürlerdi hatta mohaç savaşında o macaristanın en iyi şovalyelerinin ölümü topçu yeniçerilerden olmuş savaş 1 saatte bitmiş ve sadece yarım saat içinde macarlar 18 bin süvari piyade kaybetmiştir..Taki 1700 1800 yıllarda yeniçerilere artık iran ve arab kökenli çocuklar gelmiş ve gittikçe padişaha isyancı bir birlik olmuştur II.mahmud zamanında yeniçeri ocakları topa tutularak yeniçeriler öldürülmüştür ve böyle uzun geçmişi olan bir kaldırılmış olur. Yani Yeniçeriler zamanında çok kral bi birlikti öyle Alevilige mazeret bulupda vatan millet savunmaya gelmeyin Yeniçerileri Ben Ne Bektaşiyim Ne Sünniyim Ne Başka Bişeyim Kardeş Elhamdürüllah Müslümanım Vatan Savunmak için illa bektaşi mi olmak lazım sen aç bana mehter marşını ver silaha kılıcı elime ben sana vatanı savunmayı gösteriyim. Tuna Nehrinin önünde Namaz kılmış ataların torunlarıyız biz Elhamdürüllah ;)

Yorum Yazın