ust
ust_sol
Tarih

Dünya Tarihi, Eski Türk Tarihi, İslam Tarihi, Osmanlı Tarihi, Çağdaş Tarihi

Medeniyet

Kültür-Sanat, Tarih Bilim, Tarih-Din, Tarih-Muftak, Tarih-Giyim, Tarih Mimari, Yaşam

Belge-Vesika

Tarihi Arşiv belgeleri, Mecmua nüshaları, Taştan vesikalar, Kitabe ve Yazıtlar

Harita

Tarih coğrafi haritalar, Tarih Atlaslar, Tarih planlar, Tarih Arşiv, Tarih haritalar

Video

Tarih Belgeseli, Tarih Film, Söyleşi, Röportaj, Tarih Marş, Mehter ve Musiki

Osmanoğullarında Bir Hanedan Geleneği

Osm hanedan padisahlar 2

Osmanlı Padişahları

Osmanoğulları denen yüce hanedanın bir geleneği vardır. Padişah veya şehzade bir Osman oğlu tahtından indirildi veya öldürüldü yahut hakaret gördü ise onun intikamını almak ailenin başı olan padişaha aittir. Bunun hiçbir istisnası yoktur. Eski hükümdarların gördüğü zarar veya kötülük yeni hükümdarın lehine olup onu tahta çıkartmış olabilir. Bu hal durumda herhangi bir değişiklik yapmaz, gene yeni hükümdar eskisine zarar verenlerin canına okumaya onları yok etmeye mecburdur. Türk hakanlık geleneği budur. Bunu yapmayanın hakanlık sıfatında eksiklik vardır tahtını dolduramamış demektir. Türkü temsil etmeye liyakatinden şüphe edilir. Hunlardan Tabgaçlara, Avarlara, Göktürklere, Uygurlara, Karahanlılara, Selçukoğullarına ve onlardan Osmanoğluları’na geçen gelenek budur. Hanedanın yazılı olmayan anayasasının bir maddesidir. İşte Osmanlı tarihinden birkaç misal:

Osm hanedan gelenegi _ emir süleyman akce3

Süleyman Çelebinin kestirdiği sikke

8 Mayıs 1410 da Yıldırım Bayezid’in büyük oğlu I. Süleyman üzerine yürüyen kardeşi Musa çelebiden kaçarken Edirne – İstanbul yolunda köylüler tarafından yeni padişah Musa çelebiye kolaylık olsun diye öldürüldü. Tahta geçen Musa çelebi ağabeyinin öldürülmesi işine uzaktan yakından karışanları boğdurttu.

17 Mart 1513’te yeni tahta çıkan kardeşi Yavuz’dan, canını kurtarmak için ağabeyi Korkut Han Mısır’a kaçmak üzere iken yeri Antalya’da Türkmenler tarafından ihbar edilip yakalattırıldı ve Yavuz tarafından idam edildi. Gene Yavuz ağabeyini ihbar eden 15 Türkmen’i derhal öldürttü.

20 Mayıs 1622 de genç denen 2. sultan Osman asi kapıkulları tarafından şehit edildi. Kardeşi 4. Murad tahta çocuk olarak ve niyabet altında geçti. Büyüyüp niyabetten kurtulunca ağabeyinin ölümüyle yalnız ilgili olanları değil ağabeyinin ölümüne sebep olan zihniyeti de imha etti bu yolda öldürttüklerinin sayısı yüzleri bulmaktadır.

Osm hanedan gelenegi _musa_çelebi

Musa Çelebi

18 Ağustos 1648 de Sultan İbrahim Han öldürüldü. Yerine geçirilen oğlu 4. Mehmed 6,5 yaşında idi. Henüz doğru dürüst okuyup yazma bilmiyordu. Babasının tahtan indirilmesiyle uzaktan yakından ilgili olan her şahsın adını emrindeki bir Enderun subayına gizlice bir deftere yazdırttı. Yıllar geçip büyüyünce bu isimleri unutacağından korkuyordu 15 yaşında niyabetten kurtulunca deftere yazdırdığı bütün isimleri bulup katletti.

22 Ağustos 1703 Edirne vakası denen ihtilal ile 2. sultan Mustafa tahtan indirildi. Hayatına dokunulmadı. Yerine kardeşi 3. sultan Ahmet tahta çıkarıldı. 3. Ahmet bir yıl geçmeden ağabeyini tahtan indirenlerin hepsinin kaydını gördü.

1 Ekim 1730 Patrona ihtilalinde bu defa III. Ahmet tahttan indirildi. Hayatına dokunulmadı hiçbir hakaret görmedi daha yıllarca yaşayıp eceli ile öldü. Yerine ağabeyi II. Mustafa’nın büyük oğlu I. Sultan Mahmud çıkarıldı. Sultan Mahmud kendisini tahtta çıkarmak için, amcasını tahtından indirenleri bir yıl bile geçmeden tamamen yok etti.

Osm hanedan Patrona_Halil

Patrona Halil

28 Temmuz 1808’de bir yıl önce tahttan indirilmiş olan III. Selim amcazadesi IV. Mustafa’nın verdiği emirle öldürüldü. Olay IV. Mustafa’nın kardeşi II. Mahmud’un tahta çıkmasını temin etti. II.  Mahmud amcazadesi III. Selim’in ölümüyle uzaktan yakından ilgili bin kadar şahsı derhal öldürttü. Bunların içerisinde bir saray cariyesi de vardı. Osmanlı düzeninde kadınlar idam edilmediği için, Bu kadın sandala konarak Marmara açıklarında kement ile boğulduktan sonra ayağına taş bağlanarak denize atıldı.

Yine 1876 yılında Sultan Abdülaziz bir ihtilal ile tahtan indirildi ve aynı kişilerce düzenlenen hunhar bir cinayet ile şehit edildi. Yerine geçen V. Murat’ın cinayetin vahametiyle hepten şuuru bozuldu, tecennün etti.  Bunun üzerine aynı tarihte Osmanlı tahtına Sultan II. Abdülhamid oturdu. Öncelikle amcasının katillerini ve durumlarını tespit etti. e sonra Tanzimat ilkelerini hiç bozmadan kurdurttuğu yıldız mahkemelerinde dâhiyane şekilde bu kişileri yargılattı ve cezasını infaz ettirdi.

Yılmaz Öztuna, Bir Darbenin Anatomisi, Bky , ist,2003

7 Yorum »

  • OSMANLI diyor ki:

    ÇOK GÜZEL BİR GELENEK BİR BİRLERİNİ KOLLUYORALR

    AMA BENİM KAFAMI KARIŞTIRAN BİR ŞEY VAR BUNLAR KARINCA GİBİMİ HER ZAMAN ÇIKIYORLAR HER ZAMAN ÖLÜYORLAR YANİ CUNTAILAR HANGİ PADİŞAH GEÇMİŞSE SUÇLULARI ÖLDÜRMÜŞ DİORSUNUZ FAKAT HER PADİŞAHTA TAHTTAN İNDİRİLDİ..!NASIL OLUYOR HEM ÖLÜYORLAR BUNLARIN ÇOCUKALRIMI BABALARININ GÖREVLERİNİ ALIYORLARKİ PADİŞAHALRI ÖLDÜRÜYOR YADA TAHTTAN İNDİRİYOR DİYORSUNUZKİ HER PADİŞAH ÖCÜNÜ ALIP ÖLDÜRÜYOR NASIL OLUYOR ANLAMADIM AÇIKLIK GETİRİRSENİZ SEVİNİRM

  • OSMANLI diyor ki:

    diyorumki güzel kardeşim madem ceddimiz cuntacıları öldürüyor ama yine cuntacı çıkıyor yine öldürüyor yine cuntacı çıkıyor bu nasıl oluyor diyorum madem hepsini öldürüyorlar nasıl oluyorda halen cuntacılar çıkıyor?????

    • Muteverrih diyor ki:

      Şimdi daha anlaşılır oldu. Spesifik ve güzel bir soru.

      Ama tam bir cevap verebileceğimi sanmıyorum. Basit tarafından; "milletçe ihtilal ve cuntacılık genlerimizde var" diyelim. Unutmayalım bilinen Türk tarihi bir ihtilalle başlar. Motun (Yaygın kullanımla Mete) babası Teoman'a karşı bir ihtilal yapar ve onun yerine hakan olur. Böylece uzun yüzyıllar sürecek, dünyada akisleri elan devam edecek Türk tarihi sayfası aralanır.

      Bundan sonra Türkler eski dünya kıtasının pek çok bölgesinde yeni devletler kurup türlü ihtilaller yaparak tecrübelerini arttırırlar. Cunta, ihtilal ve darbe geleneği ananede o kadar yer eder ki bunu bir kenara koyamazlar. Sivilleşme çabaları asırlar sürer de halen de oluşamaz…

      Tabi söylediğim gibi bu izah işe biraz ucuz tarafından bakıldığında böyle. Yoksa celali isyanların ve cuntaların temelinde çok derin sosyolojik ve piskolojik etkenler var ki bunları tahlil bile başlı başına bir akademik uzmanlık dalı…

      Piskoloji ile tarihi bir çalışmada bağdaştıran bazı araştırmacılar bu konuda güzel ürün veriyorlar. Oralara bakmak lazım..

  • isimsiz diyor ki:

    asker-millet olmak genlerimize işlemiş, orduyu günümüz devletlerinde olduğu gibi yürütmeden ayrı ya da onun altında düşünemiyoruz. bugün bile bazı aydınlar (ya da aydın geçinenler) ordunun bu pozisyonundan gayet memnun gözüküyor, hatta böyle olması gerektiğini ifade ediyorlar.

  • Hacı Veli diyor ki:

    Osmanlıda oyun bitmez. Kuruldukları gün hangi beylik olsa onları yutardı. beylikler onlar cihad ediyor diye askeri destek verdiler. Niğbolu'da, Kosova'da, İstanbul'un fethinde Anadolu Beyliklerinin askeri Osmanlının yanındadır. Zaferden sonra Osmanlı onların üzerine yürür. Bir kere, 1402 yılında iki taraf da Türk ve Müslüman olunca beylik askerleri Sırplarla müttefik olan Osmanlıyı terk edip Türkistan'dan gelen Emir Temür'ün ordusuna katıldılar.

  • Hacı Veli diyor ki:

    Niğbolu'da mağlup düşmanı takipten dönen şehzade babasının şehid edildiğini bilmiyordu. Babası şehid olunca tahta oturan ağabeyi düşman takibinden gelen kardeşini çadıra sokup boğdurmuştu.

Yorum Yazın