Şehrin Adları – Stinpoli’den Istanbul’a
Kostantinopolis
Fetihten önce Bizanslılar İstanbul’a Kostantinopolis demekteydiler. Şehir halkı ise bu ismin kısaltılmışı olan “Stin-polis” tabirini kullanırdı. İşte İstanbul ismi bu tabirden çıkmıştır.
Milattan beş asır önce Megaralı Byzans tarafından kurulan şehrin ilk ismi kurucusuna izafetle Byzantion idi. Marcus Avrelius’un hâkimiyeti devrinde şehir, bu hükümdarın manevi babası Antonius’un adıyla Antonion diye anılırdı.
Büyük Kostantin Roma imparatorluğunun merkezini Roma’dan İstanbul’a naklettiği vakit şehre Neo Roma (Yeni Roma) ve Konstantinopolis adları verilmişti.
İstanbul Panaroması
Araplar şehri Kostantiniye diye anarladı. Fetihden sonra da bu isim bilhassa paralar üzerinde kullanılmıştı. Halk ise şehire daima İstanbul demiş, 17. ve 18. asırlarda İslambol tabiri çıkmış ve kullanılmıştır. Resmi dilde ve yazılarda şehire Dersaadet, Deraliye, Darülhilafe, Âsitane de denilmiştir.
19. asır İstanbul panaroması
İstanbul daima kendisiyle hukuku olsun veya olmasın pek çok millet tarafından bir ad konulan, farklı bir telaffuzla anılan şehir olmuştur. İşte onlardan bazıları;
Grekçe: Vizantion, Stinpolin, Megali Polis, Kalipolis
Latince: Bizantium, Antoninya, Alma Roma, Nova Roma
Rumca: Konstantinopolis, Istinpolin, Megali Polis, Kalipolis
Slavca: Çarigrad, Konstanti(n)grad
Vikingce: Miklagord
Ermenice: Vizant, Stimbol, Esdambol, Eskomboli
Arapça : Bizantiya, el-Mahsura, Kustantina el-uzma
Selçuklular zamanında: Konstantiniyye, Mahrusa-i Konstantiniyye, Stambul
Osmanlılar da: Dersaadet, Deraliyye, Mahrusa-i Saltanat, Istanbul, Islambol, Darü’s-saltanat-ı âliyye, Asitane-i âliyye, Darü’l-Hilafetü’l âliye, Payitaht-ı Saltanat, Dergâh-ı Mualla, Südde-i Saadet
Bibliyografya:
Haluk Şehsuvaroğlu, Asırlar Boyunca İstanbul, Cumhuriyet’in Tarih İlavesi
Kuyucu Murat Paşa Kimdir, Kim Değildir?
Diğer şehirlerin ve kazaların isimlerinin nasıl değiştiği ile ilgili bir çalışma yaparsanız müthiş olur.
Öncelikle siteyi yapan ve bu bilgileri bize sunanlara sonsuz sukranlarımı sunarım.
Bu arada konuya dönersek (en nihayetinde zaten amaç da bu değil mi) bu isim meselesi
çok hassas bir zamanında yapılmış aslında üstünde düşünülürse çok manidar bir mesele.Hayır bir şehrin ismi herhangi bir dilden gelebilir ki geliyor ve bundan doğal birşey yok buna rağmen bazı kafatasçıların takıldığı gibi belde isimlerini türkçeleştirmek gibi saçma sapan işlerle uğraşanlarda var maalesef. hoş koydukları isimlerde tamamen türkçe olsa bari ona da razıyız…..
not: uydurukça kullanmayalım kullananları uyaralım.
Kelimelerin meşei çok da önemli değil.Her hangi bir kelimeyi alıp, türkçenin yapısına göre kullandığımızda o kelime artık bizimdir.Cihan devleti olduğumuz için bu gayet tabi bir durumdur…