1 Temmuz 1923′de İsviçre’nin Cenevre kentine 60 km uzaktaki  Lozan (Lausanne) şehrinde tarihi bir konferans noktalandı. Türkiye, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcilerinin hazır bulunduğu konferansta Osmanlı Türkiyesinin tasfiyesinden arda kalan  pek çok konu (Kapitülasyonlar, Borçlar, Azınlıklar, Patrikanenin durumu, azınlık okulları vs.) kalem kalem  görüşülmüştü.

Neticede uluslararası camiada Cumhuriyet Türkiye’sinin  temel kurucu metni sayılan barış anlaşması imzalandı. Böylece 1071′den beri devam eden  Anadolu Türk Tarihi 2 imparatorluk devresindenden sonra  3. bir döneme Cumyuriyet  devresine intikal etmiş oluyordu.

Tarihi nitelikteki bu anlaşmada tarafların her hareketi kaydedildi. Tutanaklar (zabıtlar) tutuldu. Hiç şüphesizki üzerinde pek çok spekülasyon yapılan konulardan biri olması Cumhuriyet Türkiyes’inin temellerini atması bakımından  bu tutanaklarda en az anlaşmanın kendisi kadar önemli ve tarihi niteliklidir.

AÜ. tarafında yayınlanan tutanakları sitemizden indirebilirsiniz.

Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar - Belgeler Cilt 1 Kitap 1

Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar - Belgeler Cilt 1 Kitap 2

Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar - Belgeler Cilt 2