ust
Tarih

Dünya Tarihi, Eski Türk Tarihi, İslam Tarihi, Osmanlı Tarihi, Çağdaş Tarihi

Medeniyet

Kültür-Sanat, Tarih Bilim, Tarih-Din, Tarih-Muftak, Tarih-Giyim, Tarih Mimari, Yaşam

Belge-Vesika

Tarihi Arşiv belgeleri, Mecmua nüshaları, Taştan vesikalar, Kitabe ve Yazıtlar

Harita

Tarih coğrafi haritalar, Tarih Atlaslar, Tarih planlar, Tarih Arşiv, Tarih haritalar

Video

Tarih Belgeseli, Tarih Film, Söyleşi, Röportaj, Tarih Marş, Mehter ve Musiki

Papa’nın Hrıstiyanlık Teklifi ve Cem Sultan’ın Cevabı

Fatih Sultan Mehmed vefât ettiğinde taht için iki vâris geride kalmıştı. Bunlardan biri Sultân II. Bâyezid iken, bir diğer Cem Sultan’dı. Her iki şehzade arasında süren mücadele, Bâyezid Han’ın tahta çıkması ile neticelendi.

Cem Sultan’ın da taht mücadelesi için haklı sebepleri vardı. Nitekim Bursa’ya geldi, adına para bastırıp, hutbe okuttu. Fakat daha sonra İstanbul’dan gelen kuvvetler sebebiyle Konya’ya çekilmek zorunda kaldı. Ardından daha güneye indi, Mısır’a ve derken Hicaz’a…

Hanedan arasında hac farizasını ifa eden tek erkek oldu. Akabinde taht için mücadelesini bırakmadı.Bazı teşebbüslerde bulundu, fakat sonra kendisini Rodos Adası’nda, ardından Fransa’da ve daha sonra Roma’da Papa’nın karşısında buldu…

Vâkıât-ı Cem Sultan

Bâyezid’in Bir Minyatürü. Fatih Sutan Mehmed Vefat Ettiğinde; Oğlullarından Bâyezid 33, Cem ise 22 Yaşındaydı.

Rodos o zamanlar Hristiyan şövalyelerinin elinde idi. Onların üstad-ı âzamı olan Pierre d’Aubusson genç şehzadeyi muazzam bir merasimle karşıladı. Aslında Cem Sultan’ın hedefi bir vesile ile Rumeli’ye geçip, oradan kardeşi Sultan Bâyezid ile tekrar karşılaşmaktı.

Fakat hiç bir şey planladığı gitmedi ve kendisini bir anda Fransa’da buldu. Çünkü Hrıstiyanlar, bilhassa Papa için Cem Sultan bulunmaz bir fırsattı. Onu kullanarak İslam diyarına tekrar bir haçlı seferi düzenlenebilirdi.

Nitekim hedefleri doğrultusunda hareket ederek Cem Sultan’ı yıllarca şehirden şehire, kaleden kaleden gönderdiler. Yazarı belli olmayan, fakat bu Avrupa macerası esnasında şehzadenin yanında olan bir zât, Cem Sultan’ın yaşadıklarını kaleme aldı. Vâkı’ât-ı Cem Sultan ismiyle bilinen bu eserde bahtsız şehzadenin karşılaştığı güçlükler ve gördüğü şehirler anlatılmaktadır.

Fransa’dan İtalya’ya

Fransa’dan İtalya’nın Roma şehrine götürüldü. Papa VIII. Innocent’in döneminde St. Angelo kulesinde sıkıntılı bir dönem geçirdi. Papa’nın 1492’de ölümü üzerine yeni papa Alexandre Burgia zamanında daha serbest bir hayat sürmeye başladı. Ama yine esareti andıran bir hayattı bu.

Nitekim artık genç şehzadenin ölümüne üç sene kalmıştı. Venediklilerin yeni bir haçlı ittifakına çıkacağını sezen Fransa kralı Charles, ordusunu İtalya’ya çevirdi. Hedefi, Napoli Krallığını ele geçirdikten sonra Cem’i de yanına alarak Kudüs’e bir haçlı seferi düzenlemekti.

Cem Sultan’ın ölümünden bir ay evvel Charles, Papa’dan şehzadeyi istedi. Papa, onu şartlı olarak verdi. İşte tam St. Germano Kalesi elde edildiği bir sırada Cem’de hastalık belirtileri görülmeye başlandı.

Bir zaman sonra vücudunun belirli yerlerinde (yüz, boyun, göz) şişlikler meydana gelerek daha kötü bir hâle geldi. Artık ölüm emâreleri başlamış ve at üstünde değil; sedye ile hareket etmek zorunda kalmıştı.Ve nihayet Cem Sultan, Charles’ın gayretlerine rağmen kurtarılamadı. 25 Şubat 1495’te Çarşamba günü hayata gözlerini kapadı. Öldüğünde henüz 36 yaşlarındaydı.

Size Kardinallik Veririm!

Vâkıat isimli eserde, Cem Sultan’ın çok sıkıntılar çektiğinden bahsedilir. Bir ara Papa Inonncent ona hristiyanlığı teklif etti. Bu hadise ise Cem Sultan’ın hristiyan fakirlere verdiği sadakalar sebebiyle gelişti. “Cem bizim hristiyan fakirlere çok yakınlık gösteriyor. Galiba dediler, bu dine meyli vardır, ona Hristiyanlığı teklif edelim.” Bu olay eserde şöyle zikredilir:

Roma’da olan kâfir fukârasına tasadduk ihsan eylerdi. Küffâr anı göricek, “Beg merhûmun Hristiyan ya’ni Nasarâ dinine meyli var” deyü zann-ı bâtıl eylemişler.

Topkapı Sarayında muhafaza edilen Cem Sultanın elbisesi

Bu manzaradan ümitlenen Papa, Hrıstiyanlığa onu açıkça davet eder ve Cem’in Mısır’da bulunan oğlunu da getirip, ona kardinallik vaadinde bulunur.

Bir gün Papa, esnâ-ı kelâmda merhûmun muvâcehesinde fukarâya muhabbeti olduğu tahsinleyüp, merhûmı kendü dînine da’vet idüp, eydür ki: “Mısr’dan oglın getür, oglına kırdınâllik virelüm. Bizüm dinimüze dönün diyicek…

Ben Dinimden Dönmezem

Bu teklif karşısında çok üzülen Sultan Cem, göz yaşlarına hakim olamayarak Papa’ya şu cevabı verir:

Ben sizden Mısır’a ailemin yanına dönmeyi talep ederken siz bana bâtıl, doğru olmayan bir yolu teklif ediyorsunuz. Bilirsiniz ki, herkese kendi dininden başkası bâtıldır. Şimdi İslamiyet doğru din iken, siz bu batıl dininizi bırakıp, bizim dinimize girer misiniz?

papa-Innocent

Papa VIII. Innocent

Değil Kardinallik ve Papalık, bütün dünyanını malını mülkünü verseniz, ben dinimden dönmem. Eğer bu teklif, benim hristiyan fakirlere olan merhametimden kaynaklandı ise, bizim dinimiz zaten hiçbir bir kimseyi ayırt etmeksizin herkese iyilik yapmayı emreder.

Cem Sultan ve kardeşi Mustafa’nın Bursa’daki Türbeleri

Bu cevap karşısında şaşıran Papa ve adamları Cem Sultan’ın dinine olan bağlığını görerek, bir daha bu çeşit bir teklif yapmacaklarına dair anlaştılar. Yukarıda sadeleştirmiş olarak verdiğimiz kısım, eserde şu şekilde geçmektedir. Bu orijinal alıntıyı yaparak yazımızı sonlandıralım…

[Tekliften sonra] Merhuma gayret ü rikkat galebe idüp, ögüri ağladı. Eyitdi: “Şol günlere kaldık ki, bizi dîne da’vet eylersiz. Ben sizden Mısır yolın isterdüm, siz bana bâtıl yol mı gösterürsiz? Bilürsiz hod her kişiye kendi dînünden gayrisi bâtıldur. İtikâdınca şimdi Muhammed aleyhisselâmın dîni hakk iken siz hîç dîninüzden dönüp, Muhammed aleyhisselamun dînine girebilür misiniz? İmdi kırdınâllik ve papalık degil, cemî’-i dünyanun saltanatın virseler, ben dînümden dönmezem.

14 Yorum »

  • Mehmet diyor ki:

    eski türkçesiyle çok hoş bir yazı..

  • emine kuleli diyor ki:

    osmanlı iyi hoş da şu kardeş katli durumu çok acı. bütün şehzadeler aynı derecede eğitimden geçiyolar. saltanat hepsinin de hakkı. bir kişinin sultan olması gerekiyor. yetiştirilmiş bir şehzade devlet için başka bir konumda değerlendirilemez miydi? ille de sultan mı olmak gerekirdi? diye düşünmeden edemiyor insan.. tarihi anlamak için içinde bulunduğu durumda değerlendirmek yani o dönemin şartlarına göre değerlendirip yorumlamak gerekir tabi ki.. sonuç olarak vakıat_ ı Cem Sultan adlı eseri okumak şart oldu.

    • mürekkep diyor ki:

      Malumunuz kardeş katli mevzusu yalnız Osmanlı'ya münhasır değildi. Avrupa'da bile yüz yıllarca hanedanlar arasında süregelmiş bir icraat idi. Önemli kroniklerden Aşık paşa-zade tarihinde de bu husus "Kadimden töredir evlada kıymak / Anayı babayı gussalı koymak" şeklinde kendisini göstermiştir. Tabi ki de üzerine çok şeyler söylenebilecek ve müstakil bir başlık altında ele alınabilecek bir konudur..

      Eseri Nicolas Vatin latinize edip, fransızcası ile birlikte hazırladı, galiba tarih kurumu tarafından basıldı.

    • eee ismimi ne yapcan diyor ki:

      Sehzade Mustafa ve Sehzade Cem olaylarinda goruldugu gibi olan ya bir kac tane sehzadeye olacak yada binlerce onbinlerce askere ve millete olacak, gucun oldugu heryerde bu tur olaylar oluyor, bugun bile demokratik olarak etiketlenen ve secimlerle calisilan ulkelerde darbeler,devrimler,ihtilaller adi altinda bir kac sehzade oldurmekten yuzbinlerce milyonlarca daha kotu olaylar oluyor ama kimsenin kili kipirdamiyor.

    • kardeş katline cevap diyor ki:

      Bir kimse devlet için sivil polis olsa. uçak seferinde birinin uçağı kaçırmaya çalıştığının farkına varsa. Fakat o kişinin kendi öz kardeşi olduğunu anlasa. Çekip silahı öldürmekten başka çaresi kalmadığına karar verse. yüzlerce yolcunun hayatı mı ,yoksa haydut kardeşinin mi hayatı daha önemlidir?

      İşte kardeş katlinin olmadığı bir an düşünülse. iki şeyhzade büyüyüp sultan olmak istediklerinde, karşı karşıya gelicek yüzbinlerce insan olucak ve ölücek o muharebelerde.

      onca insanın ölümüne, "ehven-i şer" (iki zarardan en azını tercih etmek) kavli ilemani olunmuş oluyor.

      Osmanlı sultanlarının üzerine farz olan Hac vazifesini yapmaya gidemeyip, devletin selameti daha mühim olduğundan , bu vazifesinin tehir edilmesine benziyor.

      Ayrıca , iyi yetiştirilmiş bir şeyhzade zaten sultan olmak arzusundadır.Bunun başka bir konumda vazifelendirilmesi nasıl olur bilemiyorum.

    • Recep Bulut diyor ki:

      Ama Osmanlı’nin vazgecilmez üç kuralindan biride devlet-i eebed müddettir.Osmanlı bunu devletin bekası için yapmıștir.

  • erdem diyor ki:

    devletin selameti için kardeş katili olmak kolay değil osmanlı bu yüzden büyük

  • HARUN REŞİT KAYA diyor ki:

    Mürekkep, abicim elinize sağlık, bu güzel çalışmalarınızın devamını diliyorum, biz her zaman yanınızda ve de destekçiniziz. Kardeş katli hakkında kati bir yoruma ulaşmak için ehveni şer sözü teferruatlı olarak fikredilmelidir.Muhabbetler hürmetler.

  • Sibernetikçi diyor ki:

    Tamamen dünya saltanatı olmazsa kardeş neden katledilsin.Devletin bekası için falan…Bir ailenin bir iki ferdinin kötü olması, o ailenin katledilmesin gerektirmez.Yüz kişilik mürettebatı olan bir gemide bir iyi bile olsa sırf o kişi için gemiye dokunmamak gerekir.Gaybı da kimse bilemez.Yok ilerde tahtı ele geçirecekmiş de…Güçlü bir devlet,güçlü padişahlar böyle şeylerden korkmamalı.Fetret devrinde diğer iki kardeşin hükümdarlığının kabul edilmedği gibi Cem sultanın da kabul edilmedi.Sadece ''güçlü olanların hayatını devam ettirmesi'' anlayışı insanlar haricindeki diğer canlılara özgü bir davranıştır.Bu anlayışla hareket edersek hatalar tekerrür eder.Ne demiş şultan Abdulhamid:Tarih tekerrür etmez hatalar tekerrür eder.

  • [...] View the original article here GD Star Ratingloading…GD Star Ratingloading…Did you like this? Share it:Tweet [...]

  • huseyin38 diyor ki:

    tam örnek bir şehzade zaten kendisi şehzade diye anılmıyor sultan ile anılıyor ıı.mehmedin zaten cem sultanın tahta geçmesini istemiş ama bu durumu bayezid enğelleyip hükümdar olmuştur.

  • huseyin38 diyor ki:

    tam örnek bir şehzade zaten kendisi şehzade diye anılmıyor sultan ile anılıyor ıı.mehmedin zaten cem sultanın tahta geçmesini istemiş ama bu durumu bayezid enğelleyip hükümdar olmuştur.

  • ceyda diyor ki:

    ıı. mehmedin kanununda 'kardeş kanı dökmek vacip dir demiştir

  • hahaha diyor ki:

    evet haklısın fakat sana sorum var: ı cem sultan önemli kurumla yapmış bunlar nelerdir???? hadi mesajın
    merakla bekliyorummm.

Yorum Yazın